Jadual Nisbah Campuran Piawai dan Analisis Perkadaran Mortar Simen untuk Kerja-kerja Batu

Nisbah campuran mortar simen untuk batu berbeza-beza bergantung pada jenis, spesifikasi, keperluan prestasi unit batu dan peralatan pembinaan. Berikut ialah jadual nisbah campuran yang paling biasa digunakan.

1. Nisbah Campuran Mortar Simen untuk Batu Bata Biasa

Gred kekuatan simen: M20; Kandungan tanah liat pasir: 5%. Nisbah isipadu: 1:2.5 setiap meter padu. Nisbah berat (simen: pasir): 457kg: 1742kg = 1:3.8. Kandungan lembapan pasir sungai: 5%–10%. Nisbah campuran ini boleh memenuhi keperluan batu bagi kebanyakan dinding galas beban dan tidak galas beban.

2. Nisbah Campuran Mortar Simen untuk Batu Bata Dinding Partisi Ringan

Gred kekuatan simen: M10; Kandungan tanah liat pasir: 5%. Nisbah isipadu: 1:6 setiap meter padu. Nisbah berat (simen: pasir): 219kg: 1305kg = 1:6. Ia memberikan prestasi optimum apabila digunakan pada bata pembahagi ringan.

3. Nisbah Campuran Mortar Simen untuk Batu Runtuhan

Gred kekuatan simen: M15; Kandungan tanah liat pasir: 5%. Nisbah isipadu: 1:4 setiap meter padu. Nisbah berat (simen: pasir): 305kg: 1522kg = 1:5. Bagi jenis batu yang memerlukan ketegaran dan kestabilan yang tinggi, perkadaran simen dan pasir boleh ditingkatkan dengan sewajarnya.

◆ Nisbah Campuran Mortar Biasa

Mortar simen 1:3 yang biasa dirujuk disediakan dengan mencampurkan 1 bahagian simen dan 3 bahagian pasir mengikut berat. Secara praktikalnya, kandungan air harus diambil kira, dengan nisbah air-simen-pasir biasa sebanyak 0.6:1:3. Ketumpatan mortar simen ialah 2000 kg/m³. Untuk kerja-kerja melepa, mortar simen 1:1 biasanya digunakan.

◆ Nisbah Campuran Mortar untuk Komponen Pasang Siap Ringan

Mortar gipsum: Gipsum kepada pasir gipsum = 1:2 mengikut berat. Mortar pasir gipsum dengan pasir sungai: Gipsum kepada pasir sungai kepada air = 1:1:0.5 mengikut berat. Bagi penghasilan komponen pasang siap pasir gipsum, nisbah campuran biasa gipsum kepada pasir gipsum ialah 1:1, 1:2 dan 1:3.

◆ Nisbah Campuran Mortar untuk Bata dan Batu Bata

Mortar simen 1:3 digunakan untuk melekatkan lapisan bata. Mortar simen 1:2 digunakan untuk melekatkan batu bata. Nisbah campuran khusus boleh diselaraskan dengan memilih bahan yang sesuai mengikut keadaan pembinaan di tapak.

◆ Nisbah Campuran Mortar untuk Stuko Hiasan

Secara amnya, nisbah campuran mortar simen kepada pasir gipsum ialah 1:4 mengikut berat. Pilihan lain termasuk dempul kapur bersih dan mortar gipsum-lignin 1:1 untuk penghamparan dinding runtuhan. Untuk kemasan permukaan, lapisan batu kapur semula jadi kehalusan sederhana atau tinggi boleh digunakan.

(1) Pemilihan Simen dan Perkadarannya

Simen merupakan bahan simen utama bagi mortar. Jenis simen yang biasa digunakan termasuk simen Portland, simen Portland sanga, simen Portland pozzolanik, simen Portland abu terbang dan simen Portland komposit. Jenis simen yang sesuai boleh dipilih berdasarkan keperluan reka bentuk, lokasi batu dan keadaan persekitaran ambien. Simen gred kekuatan sederhana dan rendah boleh memenuhi kebanyakan keperluan batu. Bagi mortar simen, gred kekuatan simen tidak boleh melebihi Gred 32.5; bagi mortar campuran simen-kapur, gred kekuatan simen tidak boleh melebihi Gred 42.5. Jika simen gred kekuatan tinggi diguna pakai, bahan simen tambahan boleh ditambah untuk mengoptimumkan prestasi. Untuk aplikasi khas (cth., sambungan komponen, tetulang struktur dan pembaikan retakan), simen ekspansif disyorkan.

(2) Pemilihan Pasir dan Kandungannya

Agregat halus kebanyakannya pasir semula jadi, dan mortar yang disediakan dengannya dipanggil mortar biasa. Kandungan tanah liat dalam pasir tidak boleh melebihi 5%. Bagi mortar dengan gred kekuatan lebih rendah daripada M2.5, kandungan tanah liat dalam pasir boleh dilonggarkan kepada 10%. Saiz zarah maksimum pasir hendaklah kurang daripada 1/4–1/5 daripada ketebalan mortar, secara amnya tidak melebihi 2.5 mm. Untuk mortar yang dilekatkan dan diplaster, saiz zarah maksimum pasir tidak boleh melebihi 1.25 mm. Kehalusan pasir mempunyai kesan yang ketara terhadap dos simen, kebolehkerjaan, kekuatan dan pengecutan mortar.

(3) Pemilihan Bahan Bersimen dan Kekuatannya

Bahan-bahan simen yang digunakan untuk mortar batu termasuk simen dan kapur. Prinsip pemilihan simen adalah sama seperti untuk konkrit, dan gred kekuatan simen hendaklah kira-kira 4.5 kali ganda daripada gred kekuatan mortar yang direka bentuk. Gred kekuatan simen yang terlalu tinggi akan menyebabkan dos simen tidak mencukupi dan pengekalan air mortar yang lemah. Dempul kapur dan kapur terhidrat bukan sahaja berfungsi sebagai bahan simen tambahan tetapi juga memainkan peranan penting dalam meningkatkan pengekalan air mortar.

(4) Pemilihan Air Campuran dan Keperluannya

Keperluan untuk air bancuhan mortar adalah sama seperti air bancuhan konkrit. Air bersih yang bebas daripada bendasing berbahaya harus digunakan untuk menyediakan mortar.

Kesimpulannya, memilih bahan mortar yang sesuai dan menerima pakai nisbah campuran yang munasabah mengikut keadaan pembinaan sebenar bukan sahaja dapat memastikan kestabilan dan kebolehkerjaan struktur batu tetapi juga mencapai kesan hiasan yang unggul.